Dział historii i kultury miasta

Gromadzi i opracowuje pamiątki związane z dziejami Sosnowca i Zagłębia Dąbrowskiego,  obrazujące proces powstawania miasta i jego przemiany urbanistyczno-przestrzenne, ilustrujące rozwój przemysłu, handlu i rzemiosła oraz społeczno-polityczne dzieje, a także rozwój kultury, oświaty i sportu.  Zbiory liczą ok. 4 tys. eksponatów, wśród których wyróżnia się liczący blisko 900 jednostek inwentarzowych zbiór filokartystyczny. Za szczególnie interesujące można uznać fotografie sprzed I wojny światowej i z okresu międzywojennego przedstawiające sosnowieckie rodziny, młodzież szkolną, pracowników zakładów przemysłowych, Zarządy Miasta, czy też dokumentujące wydarzenia polityczne oraz kulturalne w mieście.
W innym zespole – archiwaliów – znajdują się m.in. dokumenty osobiste i urzędowe, wydawnictwa, odezwy, plakaty, afisze, programy teatru oraz różnych imprez artystycznych. Znaczące miejsce w zbiorach działu zajmują materiały kartograficzne takie jak: mapy terenów do których politycznie i administracyjnie należał Sosnowiec w różnych okresach swojej historii, liczne plany miasta i jego dzielnic. W dziale znajdują się również zabytki kultury materialnej dotyczące górnictwa i innych gałęzi przemysłu, m.in. mundury galowe, kaganki, lampy i hełmy z przełomu XIX i XX wieku. O rozwoju rzemiosła przypominają z kolei dyplomy czeladnicze oraz sztandary cechowe. Na uwagę zasługują także eksponaty związane z religią i kulturą żydowską.
Dział oprócz gromadzenia, opracowywania i ewidencjonowania zbiorów zajmuje się organizowaniem wystaw czasowych, wykładów, lekcji muzealnych oraz konkursów popularyzujących wiedzę o mieście i regionie.
Od wielu lat cyklicznie organizowany jest konkurs „Sosnowiec – Moje Miasto” o Puchar Przechodni Przewodniczącego Rady Miejskiej skierowany do uczniów szkół gimnazjalnych z terenu Sosnowca.


LAMPKA GÓRNICZA KARBIDOWA, POLSKA, LATA 30. XX w., LAMPKA GÓRNICZA KARBIDOWA, POLSKA, LATA 30. XX w.BALSAMINKA W KSZTAŁCIE RYBKI – LITURGICZNE NACZYNIE ŻYDOWSKIE SŁUŻĄCE DO PRZECHOWYWANIA WONNYCH ZIÓŁ, WYKORZYSTYWANE W TRAKCIE HAWDALI – MODLITWY KOŃCZĄCEJ SZABAT, POLSKA, 1918-1939, BALSAMINKA W KSZTAŁCIE RYBKI – LITURGICZNE NACZYNIE ŻYDOWSKIE SŁUŻĄCE DO PRZECHOWYWANIA WONNYCH ZIÓŁ, WYKORZYSTYWANE W TRAKCIE HAWDALI – MODLITWY KOŃCZĄCEJ SZABAT, POLSKA, 1918-1939BALSAMINKA W KSZTAŁCIE WIEŻYCZKI – LITURGICZNE NACZYNIE ŻYDOWSKIE SŁUŻĄCE DO PRZECHOWYWANIA WONNYCH ZIÓŁ, WYKORZYSTYWANE W TRAKCIE HAWDALI – MODLITWY KOŃCZĄCEJ SZABAT, GALICJA, 1880 r., BALSAMINKA W KSZTAŁCIE WIEŻYCZKI – LITURGICZNE NACZYNIE ŻYDOWSKIE SŁUŻĄCE DO PRZECHOWYWANIA WONNYCH ZIÓŁ, WYKORZYSTYWANE W TRAKCIE HAWDALI – MODLITWY KOŃCZĄCEJ SZABAT, GALICJA, 1880 r.BALSAMINKA W KSZTAŁCIE ŻAGLOWCA – LITURGICZNE NACZYNIE ŻYDOWSKIE SŁUŻĄCE DO PRZECHOWYWANIA WONNYCH ZIÓŁ, WYKORZYSTYWANE W TRAKCIE HAWDALI – MODLITWY KOŃCZĄCEJ SZABAT, POLSKA, POCZĄTEK XX w., BALSAMINKA W KSZTAŁCIE ŻAGLOWCA – LITURGICZNE NACZYNIE ŻYDOWSKIE SŁUŻĄCE DO PRZECHOWYWANIA WONNYCH ZIÓŁ, WYKORZYSTYWANE W TRAKCIE HAWDALI – MODLITWY KOŃCZĄCEJ SZABAT, POLSKA, POCZĄTEK XX w.POCZTÓWKA REKLAMOWA FABRYKI „DECORUM”, LATA 30. XX w., POCZTÓWKA REKLAMOWA FABRYKI „DECORUM”, LATA 30. XX w.MATRYCA DO ODZNAKI OKOLICZNOŚCIOWEJ - WYRÓB FABRYKI GALANTERII METALOWEJ „GALMET” 1918 – 1939, MATRYCA DO ODZNAKI OKOLICZNOŚCIOWEJ - WYRÓB FABRYKI GALANTERII METALOWEJ „GALMET” 1918 – 1939ORDER NADANY ANTONIEMU BERNADZIKIEWICZOWI, WŁAŚCICIELOWI FABRYKI POŃCZOCH „SOSNOWICZANKA”, 1927 r., ORDER NADANY ANTONIEMU BERNADZIKIEWICZOWI, WŁAŚCICIELOWI FABRYKI POŃCZOCH „SOSNOWICZANKA”, 1927 r.MODEL BRAMY WYKONANY PRZEZ UCZNIA WARSZTATÓW MECHANICZNYCH I MIEDZIANO-KOTLARSKICH JANA GRENDY, 1955 r., MODEL BRAMY WYKONANY PRZEZ UCZNIA WARSZTATÓW MECHANICZNYCH I MIEDZIANO-KOTLARSKICH JANA GRENDY, 1955 r.MASZYNKA DO MIĘSA WYPRODUKOWANA W HUCIE „ALEKSANDER” (OD 1918 r. HUTA „MILOWICE”, POCZĄTEK XX w., MASZYNKA DO MIĘSA WYPRODUKOWANA W HUCIE „ALEKSANDER” (OD 1918 r. HUTA „MILOWICE”, POCZĄTEK XX w.KARTA POCZTOWA  - KOPALNIA „FANNY” (PÓŹNIEJSZA „SOSNOWIEC”), WYD. M.K.w W. (M. KLENIEC), ŚWIATŁODRUK, W OBIEGU 27.03.1913 r., KARTA POCZTOWA - KOPALNIA „FANNY” (PÓŹNIEJSZA „SOSNOWIEC”), WYD. M.K.w W. (M. KLENIEC), ŚWIATŁODRUK, W OBIEGU 27.03.1913 r.DYPLOM MISTRZOWSKI NADANY PRZEZ URZĄD STARSZYCH ZGROMASZENIA ŚLUSARZY I KOWALI MIASTA SOSNOWCA  ALBINOWI IMIELI, WARSZAWA, 1926 r., DYPLOM MISTRZOWSKI NADANY PRZEZ URZĄD STARSZYCH ZGROMASZENIA ŚLUSARZY I KOWALI MIASTA SOSNOWCA ALBINOWI IMIELI, WARSZAWA, 1926 r.FOTOGRAFIA – ORKIESTRA TOWARZYSTWA „DOM LUDOWY” W SOSNOWCU, SOSNOWIEC, 1930 r., FOTOGRAFIA – ORKIESTRA TOWARZYSTWA „DOM LUDOWY” W SOSNOWCU, SOSNOWIEC, 1930 r.FOTOGRAFIA DZIEWCZYNKI W STROJU KRAKOWSKIM, FOTO MIELCZAREK, SOSNOWIEC, LATA 40. XX w., FOTOGRAFIA DZIEWCZYNKI W STROJU KRAKOWSKIM, FOTO MIELCZAREK, SOSNOWIEC, LATA 40. XX w.FOTOGRAFIA HENRYKA DIETLA, ZAŁOŻYCIELA FABRYKI WŁÓKIENNICZEJ NA POGONI I JEGO ŻONY KLARY, BRESLAU, 1903 r., FOTOGRAFIA HENRYKA DIETLA, ZAŁOŻYCIELA FABRYKI WŁÓKIENNICZEJ NA POGONI I JEGO ŻONY KLARY, BRESLAU, 1903 r.FOTOGRAFIA ŚLUBNA, FOTO – ZORSKI, UL. MODRZEJOWSKA 11, LATA 30. XX w., FOTOGRAFIA ŚLUBNA, FOTO – ZORSKI, UL. MODRZEJOWSKA 11, LATA 30. XX w.KARTA POCZTOWA – CERKIEW PW. ŚW. ALEKSANDRA NEWSKIEGO W GRANICY, GRANICA (OB. MACZKI), WYD. T. LISIECKA, W OBIEGU 1917 r., KARTA POCZTOWA – CERKIEW PW. ŚW. ALEKSANDRA NEWSKIEGO W GRANICY, GRANICA (OB. MACZKI), WYD. T. LISIECKA, W OBIEGU 1917 r.KARTA POCZTOWA – TRÓJKĄT TRZECH CESARZY, WYDAWCA NIEZNANY, ŚWIATŁODRUK, W OBIEGU   1915 r., KARTA POCZTOWA – TRÓJKĄT TRZECH CESARZY, WYDAWCA NIEZNANY, ŚWIATŁODRUK, W OBIEGU 1915 r.KARTA POCZTOWA – UL. CZERWONEGO ZAGŁĘBIA (OB. 3 MAJA), DRUK, SOSNOWIEC KRAJOWA AGENCJA WYDAWNICZA, W OBIEGU 1977 r., KARTA POCZTOWA – UL. CZERWONEGO ZAGŁĘBIA (OB. 3 MAJA), DRUK, SOSNOWIEC KRAJOWA AGENCJA WYDAWNICZA, W OBIEGU 1977 r.KARTA POCZTOWA – HOTEL „VICTORIA”, WYD. M.K. w S (M. KLENIEC), ŚWIATŁODRUK, OK. 1910 r., KARTA POCZTOWA – HOTEL „VICTORIA”, WYD. M.K. w S (M. KLENIEC), ŚWIATŁODRUK, OK. 1910 r.ZAPROSZENIE NA „UROCZYSTY OBCHÓD ŚWIĘTA RARAŃCZY” WYDANE PRZEZ ZWIĄZEK LEGIONISTÓW POLSKICH ODDZIAŁ W SOSNOWCU, 11 II 1933 r., ZAPROSZENIE NA „UROCZYSTY OBCHÓD ŚWIĘTA RARAŃCZY” WYDANE PRZEZ ZWIĄZEK LEGIONISTÓW POLSKICH ODDZIAŁ W SOSNOWCU, 11 II 1933 r.