2026

Pałac Schoena Muzeum w Sosnowcu | Na szklanej płycie. Z dziejów sosnowieckich zakładów fotograficznych do 1914 r.

Na szklanej płycie. Z dziejów sosnowieckich zakładów fotograficznych do 1914 r.

W końcu XIX wieku Sosnowiec rozwijał się w zawrotnym tempie. Położone na rubieżach Imperium Rosyjskiego nadgraniczne miasto, przeżywało prawdziwą gorączkę złota. Ta obietnica szybkiego zysku przyciągała fachowców rozmaitych branży, w tym fotografów – pionierów profesji z pogranicza sztuki, rzemiosła i nowoczesnej technologii. Losy fotograficznych biznesów były różne: jedne zakłady znikały po kilku miesiącach, inne kształtowały pamięć wizualną miasta przez dekady.


Na wystawie prezentujemy historię siedmiu wybranych zakładów fotograficznych, które działały w Sosnowcu do wybuchu Wielkiej Wojny w 1914 roku. Tworzą one wyjątkową galerię dawnych sosnowiczan z epoki, która bezpowrotnie minęła.
Za każdym uratowanym kadrem kryje się podwójna opowieść – to nie tylko historia uwiecznionej osoby, ale też samego fotografa. Wystawa stała się pretekstem do odnalezienia w muzealnych zbiorach najstarszych zdjęć atelierowych i odkrycia historii uwiecznionych na nich osób. Dotąd anonimowi, dziś zwracamy im ich opowieść. Zapraszamy do spotkania z mieszkańcami dawnego Sosnowca i uchwycenia ich spojrzenia z przeszłości.

Kuratorka wystawy: Anna Urgacz-Szczęsna


Wszystkie zdjęcia pochodzą ze zbiorów Pałacu Schoena Muzeum w Sosnowcu.

Wernisaż 9.10 o 16:00 – wstęp wolny!

Zwiedzanie bezpłatne w ramach cennika Galerii.

Posted by daria.wieclawek@muzeum.org.pl in 2026
Pałac Schoena Muzeum w Sosnowcu | Weekend seniora z kulturą w Pałacu Schoena

Weekend seniora z kulturą w Pałacu Schoena

Po raz kolejny będziemy świętować Międzynarodowy Dzień Osób Starszych, bowiem 3-4 października przypada tegoroczna edycja „Weekendu Seniora z Kulturą”.

Pałac Schoena Muzeum w Sosnowcu zaprasza wszystkie osoby 60+ do odwiedzenia placówki przy ul. Chemicznej 12. Specjalnie z myślą o seniorach przygotowaliśmy bezpłatny spacer po stałej wystawie szkła współczesnego z Ewą Chmielewską, starszym kustoszem Działu Szkła. Ewa Chmielewska, nieoceniona skarbnica wiedzy w tej dziedzinie, na przykładzie prezentowanych eksponatów wprowadzi widzów w pasjonującą tematykę szkła użytkowego i artystycznego. Sprawi tym samym, że zwiedzanie wystawy stanie się ciekawą przygodą muzealną. Spacer odbędzie się 3 października o godz. 12.00.

Zespół Pałacu Schoena Muzeum w Sosnowcu każdego roku włącza się aktywnie w ogólnopolską akcję „Weekend Seniora z Kulturą”. Tego roku odbędzie się ona po raz trzynasty. Inicjatywa ma umożliwić seniorom korzystanie z bogatej oferty instytucji kultury w ich najbliższej okolicy. Jesteśmy dumni, że możemy współtworzyć to wydarzenie.

Posted by daria.wieclawek@muzeum.org.pl in 2026, Aktualności
Pałac Schoena Muzeum w Sosnowcu | Zapowiedź wystawy: POLSKĘ | MARIUSZ FORECKI

Zapowiedź wystawy: POLSKĘ | MARIUSZ FORECKI

Anatomia buntu, niepewności i … błądzenia

Partner wystawy: Fundacja Pix.house

Wystawa w ramach Międzynarodowego Biennale Fotografii FESTIVAL 200

Projekt POLSKĘ Mariusza Foreckiego to bezkompromisowa opowieść o Polsce pękniętej, zawieszonej między transformacyjnym szokiem wczesnych lat 90. a współczesnymi niepokojami. To fotograficzny zapis społecznego zagubienia, który nie tylko ukształtował pokolenie samego autora, ale którego echa wciąż bezwzględnie rezonują w naszej codzienności.

Forecki z mistrzowską precyzją wkracza w przestrzenie, od których często odwracamy wzrok. Z wizualnego dymu wyłaniają się zderzone ze sobą światy: dworcowe poczekalnie, siłownie, kluby go-go, policyjne kordony, uliczne zamieszki i domowe awantury. Jak zauważa prof. Waldemar Kuligowski, na tych kadrach odbijają się wszystkie polskie wspólnoty, a wśród nich te najważniejsze – „wspólnoty ubawu, złości i pychy”.

Dopełnieniem surowych fotografii są utrwalone przez Foreckiego hasła z murów z lat 90. (np. „Polska ponad wszystko”, „Wypoguję nowy świat”). Zestawione ze współczesnymi obrazami – jak choćby zdjęciem dokumentującym ogólnopolskie protesty z czasów pandemii w 2020 roku – tworzą pomost między dawnym a dzisiejszym buntem.

Serce narracji bije jednak w pragnieniu pokoju i zjednoczenia. Wybrzmiewa ono w fotografii chłopaka siedzącego w ciasnej suterenie pod portretem Johna Lennona. Globalne hasło kampanii z 1969 roku: „Wojna skończy się! Kiedy tylko zechcesz”, zderza się tu z lokalną, ciasną rzeczywistością, stając się uniwersalnym wołaniem o pojednanie.

POLSKĘ to zbiór, który – skryty pod okładką o fakturze szorstkiego betonu – uwiera i boli. Mariusz Forecki był tam, gdzie wielu z nas być nie chciało, by utrwalić obraz, od którego nie sposób oderwać wzroku.

KURATOR: Adrian Wykrota

Wernisaż wystawy odbędzie się w Pałacu Schoena Muzeum w Sosnowcu (Chemiczna 12) 9.10.2026 o 18:00.

Wejście na w dniu wernisażu bezpłatne, później za okazaniem karnetu festiwalowego lub według cennika Pałacu Schoena Muzeum w Sosnowcu.

Posted by daria.wieclawek@muzeum.org.pl in 2026, Aktualności
Pałac Schoena Muzeum w Sosnowcu | Międzynarodowe Biennale Fotografii FESTIVAL200

Międzynarodowe Biennale Fotografii FESTIVAL200

9 października 2026 roku rozpocznie się pierwsza edycja FESTIVAL200 – Międzynarodowego Biennale Fotografii w Sosnowcu. Wydarzenie nawiązuje do 200. rocznicy powstania pierwszego obrazu heliograficznego Nicéphore’a Niépce’a, który w 1826 roku utrwalił na cynowej płycie obraz uznawany za przełomowy moment w historii fotografii.

FESTIVAL200 potrwa do 20 listopada 2026 roku. W programie znalazły się wystawy fotografii dokumentalnej i artystycznej, spotkania, warsztaty, spacery fotograficzne oraz wydarzenia poświęcone współczesnym przemianom medium fotografii.

Weekend otwarcia: 9–11 października

Pierwszy festiwalowy weekend będzie okazją do spotkania z artystami, kuratorami, krytykami i ekspertami z Polski i zagranicy. Program wydarzeń rozlokowany został w kilku miejscach Sosnowca, wykorzystując również postindustrialny charakter miasta i regionu jako kontekst dla prezentowanych prac.

„Polskę” Mariusza Foreckiego

Festiwal otworzy wystawa Mariusza Foreckiego „Polskę”, której wernisaż odbędzie się 9 października o godz. 18:00 w Pałacu Schoena Muzeum w Sosnowcu. Kuratorem wystawy jest Adrian Wykrota.

To osobisty dokument poświęcony przemianom społecznym w Polsce od transformacji ustrojowej lat 90. do współczesności.

„Na szklanej płycie. Z dziejów sosnowieckich zakładów fotograficznych do 1914 r.”

Ważnym punktem programu będzie również wystawa poświęcona początkom fotografii w Sosnowcu. „Na szklanej płycie. Z dziejów sosnowieckich zakładów fotograficznych do 1914 r.” przypomina historię dawnych zakładów fotograficznych i ich twórców działających na przełomie XIX i XX wieku.

„Wschód”

W programie znalazła się także wystawa „Wschód” . Ekspozycja podejmuje temat rzeczywistości za wschodnią granicą, w tym doświadczenia Ukrainy, wykorzystując fotografię dokumentalną i humanistyczną do opowiadania o relacjach między ludźmi w cieniu wielkich wydarzeń. Wystawa zbiorowa obejmuje 16 artystów, a będzie ją można zobaczyć od 10.10 w „Emmie” przy ulicu 1 Maja 19.

„Tu jest wojna” Wojciecha Grzędzińskiego

„Tu jest wojna” Wojciecha Grzędzińskiego – fotograficzny zapis doświadczenia wojny i pracy fotografa w miejscach dotkniętych konfliktem zbrojnym. Wystawa wpisuje się w festiwalową refleksję nad rolą fotografii dokumentalnej, jej możliwościami opowiadania o współczesnych wydarzeniach oraz odpowiedzialnością fotografa wobec fotografowanych osób i odbiorców.

FESTIVAL200 i Paper Photo Festival

W sobotę 10 października część wydarzeń odbędzie się w Sosnowieckim Centrum Sztuki – Zamku Sieleckim. W ramach partnerskiego Paper Photo Festival 2026 zaplanowano wernisaże wystaw Pawła Żaka „Jest i nie jest” oraz obiektów fotograficznych Krzysztofa Ślachciaka „Warunkowo przyjęte”.

W Zamku Sieleckim będzie można również zobaczyć międzynarodową wystawę pokonkursową fotoksiążek i makiet Paper Photo Award & Dummy Award, przegląd publikacji studenckich Paper Academy, a także wystawy kuratorskie poświęcone edytorstwu i publikacjom fotograficznym.

„Prowincja” Zbigniewa Podsiadło

Kolejną wystawą będzie „Prowincja” Zbigniewa Podsiadło, To fotograficzne spojrzenie na peryferie, lokalność i codzienność, która często pozostaje poza głównym nurtem wielkomiejskich opowieści.

„Działkowcy” Davida Machača

Czeski artysta David Machač zaprezentuje wystawę „Działkowcy” – dokument poświęcony życiu ludzi funkcjonujących na marginesie głównego nurtu społecznego. Fotografie łączą obserwację codzienności z doświadczeniem przestrzeni dotkniętych przemianami społecznymi i gospodarczymi [CEE Egzotarium]

Forum Festiwalowe

Integralną częścią FESTIVAL200 będzie Forum Festiwalowe w Zagłębiowskiej Mediatece, zaplanowane na 10 października.

W programie znajdą się rozmowy z udziałem reporterów wojennych, krytyków i kuratorów. Uczestnicy będą rozmawiać m.in. o przyszłości fotografii, kondycji reportażu, psychologicznych kosztach pracy na pierwszej linii frontu oraz roli fotografii społecznie zaangażowanej.

FESTIVAL200 potrwa od 9 października do 20 listopada 2026 roku. Szczegółowy harmonogram wydarzeń, informacje o wystawach, artystach, panelach dyskusyjnych oraz przedsprzedaży karnetów dostępne są na oficjalnej stronie festiwalu: www.festival200.pl.

Posted by daria.wieclawek@muzeum.org.pl in 2026, Aktualności
Pałac Schoena Muzeum w Sosnowcu | Zwiedzanie Pałacu Emmy Schoen - 19 września 2026

Zwiedzanie Pałacu Emmy Schoen – 19 września 2026

Zapraszamy na dodatkowe zwiedzanie w Pałacu Emmy Schoen –- dawnego budynku Sądu Rejonowego w Sosnowcu przy ul. 1 Maja 19.

Podczas oprowadzania będzie można poznać historię jednego z najciekawszych budynków Sosnowca, zobaczyć jego reprezentacyjne wnętrza oraz dowiedzieć się więcej o losach tego wyjątkowego miejsca.

Termin oprowadzań

19 września 2026 r.

  • godz. 11:30
  • godz. 13:00

Bilety

Cena biletu: 20 zł

Bilety można kupić online za pomocą formularza znajdującego się poniżej oraz w kasie Muzeum przy ul. Chemicznej 12, w godzinach otwarcia Muzeum.

Uwaga: Pałac Emmy Schoen znajduje się przy ul. 1 Maja 19. Kasa biletowa Muzeum znajduje się przy ul. Chemicznej 12.

Posted by daria.wieclawek@muzeum.org.pl in 2026, Aktualności
Pałac Schoena Muzeum w Sosnowcu | Zwiedzanie Pałacu Ernsta Schoena – wrzesień 2026

Zwiedzanie Pałacu Ernsta Schoena – wrzesień 2026

W niedzielę 13 września 2026 roku o godz. 14:00 zapraszamy na zwiedzanie Pałacu Ernsta Schoena – siedziby Muzeum w Sosnowcu wraz z przewodnikiem

Po pałacowych wnętrzach i aktualnych wystawach oprowadzi Was Joanna Kunysz – osoba, która zna każdy zakamarek tego miejsca.

Podczas oprowadzania poznacie neobarokową rezydencję z końca XIX wieku, otoczoną romantycznym parkiem pełnym stuletnich drzew. Spacer po pałacu będzie okazją do poznania historii przemysłowych potentatów Schoenów, którzy odegrali ważną rolę w rozwoju Sosnowca. To także dobry pomysł na niedzielne popołudnie w wyjątkowej scenerii.

Bilety na oprowadzanie w cenie 15 zł dostępne są w kasie Muzeum oraz online za pomocą formularza znajdującego się poniżej.

Liczba uczestników oprowadzania jest ograniczona!

Posted by daria.wieclawek@muzeum.org.pl in 2026, Aktualności
Pałac Schoena Muzeum w Sosnowcu | Oprowadzanie kuratorskie po wystawie „Dziedzictwo miecza” - wrzesień 2026

Oprowadzanie kuratorskie po wystawie „Dziedzictwo miecza” – wrzesień 2026

Wystawa „Dziedzictwo miecza” prezentuje niemal tysiąc zabytków związanych z historią wojny, uzbrojenia, architektury obronnej oraz życia codziennego – od wczesnego średniowiecza do XVII wieku. Obiekty pochodzą ze zbiorów siedemnastu instytucji kultury i nauki, tworząc wyjątkową opowieść o ludziach, dla których wojna stanowiła istotny element rzeczywistości.

Podczas oprowadzania kuratorskiego uczestnicy poznają najcenniejsze eksponaty, kontekst historyczny prezentowanych obiektów oraz proces przygotowania wystawy. Szczególna uwaga poświęcona zostanie broni, elementom uzbrojenia, zamkom, grodziskom oraz przemianom społecznym zachodzącym od czasów wojów i rycerzy po epokę husarii.

Po wystawie oprowadzi Katarzyna Sobota-Liwoch, kurator ekspozycji, archeolog i antropolog.

Zapraszamy do Pałacu Ernsta Schoena, przy ul. Chemicznej 12 w Sosnowcu.

Udział w oprowadzaniu jest w cenie biletu wstępu na wystawę – obowiązują ulgi.

Liczba miejsc podczas pojedynczego oprowadzania jest ograniczona. Zachęcamy do rezerwacji miejsca za pomocą poniższego formularza.

Terminy oprowadzania:

19.09.2026 o 16:00

20.09.2026 o 16:00

Dostępność

Zależy nam, aby każdy mógł komfortowo uczestniczyć w wydarzeniu.

  • przy muzeum znajduje się parking,
  • przed budynkiem dostępne są ławki,
  • wejście do muzeum prowadzi przez schody,
  • szerokość drzwi umożliwia wjazd wózkiem oraz wejście z wózkiem dziecięcym lub psem asystującym,
  • w budynku znajduje się winda wyposażona w komunikaty głosowe,
  • na parterze dostępna jest toaleta dla osób z niepełnosprawnością.

Na terenie muzeum nie ma pętli indukcyjnej, systemu naprowadzającego dla osób niewidomych i słabowidzących ani tłumacza Polskiego Języka Migowego.

Posted by daria.wieclawek@muzeum.org.pl in 2026, Aktualności
Pałac Schoena Muzeum w Sosnowcu |

PANEL DYSKUSYJNY

SOSNOWIEC W CZASACH POLSKI LUDOWEJ (1944-1989).
MIĘDZY MITEM A ŻYWĄ PAMIĘCIĄ

 

25 lat temu zmarł Edward Gierek, człowiek-symbol, związany z narracją o powojennym Sosnowcu tak ściśle jak Wałęsa, gdy mówimy o „Solidarności”. Nie byłoby Sosnowca takiego, jaki jest teraz, gdyby nie I sekretarz KC PZPR w latach 70. Ale może byłby lepszy? Dorosło pokolenie ludzi urodzonych już po transformacji ustrojowej, dla których czasy te są już głęboką historią. Warto więc, już z większego dystansu, skonfrontować się jeszcze raz z tamtejszą rzeczywistością, odfiltrować fakty od mitów, oddzielić oficjalną narrację od żywej pamięci, przedyskutować to co wielu leży na sercu – z różnej perspektywy.

Jakie były realne koszty finansowe, środowiskowe i zdrowotne skoku cywilizacyjnego lat siedemdziesiątych?
Jak wyglądało życie poza propagandowym afiszem i dlaczego mit „robotniczego bastionu” do dziś budzi emocje?
Gdzie przebiegała cienka granica między koniecznym kompromisem życiowym a jawnym serwilizmem wobec partii?
Jak wielka płyta, nowe osiedla i zakłady przemysłowe zmieniły tkankę miejską — co z tego przetrwało próbę czasu?
Jak mądrze rozliczyć epokę PRL?

Na te i inne pytania postaramy się odpowiedzieć podczas spotkania dyskusyjnego z udziałem gości: historyka, architekta
i działaczki samorządowej. Czasy Polski Ludowej zapisały się w ludzkiej pamięci na różny sposób, w obrazie filtrowanym przez pryzmat pochodzenia, statusu, historii rodzinnej, wykonywanego zawodu. Codzienne życie mogło polepszać się z każdą dekadą w związku z rozwojem infrastruktury, albo ciążyć cenzurą i prześladowaniami politycznymi. Nie ma więc łatwej odpowiedzi na pytanie o bilans tej epoki, zwłaszcza w miejscu tak szczególnym jak Sosnowiec, mieście przystrojonym swego czasu w szaty proletariackiego bastionu władzy, które jednak za swój dynamiczny rozwój zapłaciło ogromną cenę społeczną i ekologiczną.

Serdecznie zapraszamy przedstawicieli każdego pokolenia, licząc jednocześnie na wielogłos publiczności, inspirującą wymianę zdań i budujący klimat.

Paneliści:

Głos historii: dr hab. Kazimierz Miroszewski, historyk, w latach 1980–2023 pracownik Instytutu Historii Uniwersytetu Śląskiego, zajmujący się historią najnowszą Polski, w szczególności przemianami społeczno-politycznymi na terenie Górnego Śląska i Zagłębia Dąbrowskiego.

Spojrzenie na przestrzeń: dr inż. arch. Ryszard Nakonieczny, architekt i publicysta, pracownik Wydziału Architektury Politechniki Śląskiej w Gliwicach, interesujący się historią architektury współczesnej oraz ochroną dziedzictwa kultury najnowszej.

Perspektywa obywatelska: Danuta Gojna-Ucińska, urodzona na Porąbce, z wykształcenia chemiczka, działaczka opozycji antykomunistycznej, po 1989 roku wieloletnia radna Sosnowca.

Doświadczenie pedagoga: Janusz Kubicki, pochodzi z Krzepic, emerytowany nauczyciel IV LO im. Stanisława Staszica
w Sosnowcu, w przeszłości radny Sosnowca, socjaldemokrata

Prowadzenie: Jacek Filus, dziennikarz radiowy związany między innymi z Polskim Radiem w Katowicach, Radiem Wolna Europa i BBC, nauczyciel akademicki, kompozytor, autor tekstów, działacz opozycji antykomunistycznej.

Wstęp wolny – zapraszamy 04.09 o 17:00.

 Wydarzenie towarzyszy wystawie Kolejka po jutro. Sosnowiec w czasach Polski Ludowej (1944-1989) prezentowanej
w Pałacu Emmy (ul. 1 Maja 19, Sosnowiec) we wrześniu 2016 roku.

Zwiedzanie wystawy jest bezpłatne i możliwe w terminach   

           5 września (sobota) w godzinach 10.00–18.00,

           9 września (środa) w godzinach 11.00–19.00,

           12 września (sobota) w godzinach 10.00–18.00,

           19 września (sobota) w godzinach 10.00–18.00.

 

Posted by daria.wieclawek@muzeum.org.pl in 2026, Aktualności
Pałac Schoena Muzeum w Sosnowcu | Zagłębie za pół ceny 2026

Zagłębie za pół ceny 2026

Od 4 do 6 września bilety na nasze wystawy dostępne będą za pół ceny, ale oczywiście nasze ekspozycje można zwiedzać
w całości, w godzinach otwarcia placówki.

Zapraszamy na wystawę stałą „Polskie szkło współczesne” oraz wystawy czasowe: – „Dziedzictwo miecza”, ekspozycję związaną tematycznie z archeologią, historią oraz architekturą okresu średniowiecza i czasów nowożytnych (prezentowaną do 20 września), wystawę w Galerii Westybul – „Maria Słaboń. 40 lat zapisane w szkle – zawierciański kryształ w formach i realizacjach”, przybliżającą twórczość wybitnej projektantki szkła i pracę osób z nią współpracujących (hutników, grawerów oraz zdobników) – dostępną do 30 września oraz nowość w Galerii Trójkąt w Kole – „Hikari” – wystawę prac fotograficznych Michała Gurgula, prezentującą fotografie wykonane w trakcie podróży na japońskie wyspy: Honsiu i Kiusiu. Zapraszamy do skorzystania z oferty.

Posted by daria.wieclawek@muzeum.org.pl in 2026, Aktualności
Pałac Schoena Muzeum w Sosnowcu | Zwiedzanie Pałacu Emmy Schoen – wrzesień 2026

Zwiedzanie Pałacu Emmy Schoen – wrzesień 2026

We wrześniu zapraszamy na zwiedzanie Pałacu Emmy Schoen – dawnego budynku Sądu Rejonowego w Sosnowcu przy ul. 1 Maja 19.

To doskonała okazja, aby poznać historię jednego z najciekawszych budynków Sosnowca, zobaczyć jego reprezentacyjne wnętrza i dowiedzieć się więcej o losach tego wyjątkowego miejsca.

Terminy oprowadzań

5 września 2026 (sobota)

  • godz. 11:30
  • godz. 13:00

9 września 2026 (środa)

  • godz. 17:00

12 września 2026 (sobota)

  • godz. 11:30
  • godz. 13:00

Bilety

Cena biletu: 20 zł

Bilety dostępne są online za pomocą formularza znajdującego się poniżej oraz w kasie Muzeum przy ul. Chemicznej 12, w godzinach otwarcia Muzeum.

Nie prowadzimy wcześniejszej rezerwacji biletów.

Uwaga: przy ul. 1 Maja 19 nie prowadzimy punktu sprzedaży biletów. Ze względu na ograniczoną liczbę miejsc zachęcamy do wcześniejszego zakupu biletu online lub w kasie Muzeum. Dostępność miejsc w dniu oprowadzania nie jest gwarantowana.

Posted by daria.wieclawek@muzeum.org.pl in 2026, Aktualności