Wiklina jako tworzywo sztuki współczesnej
Wystawa „Nie tylko koszyk. Plecionkarstwo artystyczne” prezentuje twórczość Dobrawy Skoniecznej-Gawlik i Bartosza Gawlika – duetu artystyczno-projektowego, którego działalność rozwija się na pograniczu sztuki współczesnej, rzemiosła oraz edukacji kulturowej. Punktem wyjścia ich pracy jest wiklina – materiał od wieków obecny w tradycji plecionkarskiej, który w ich interpretacji zyskuje nowe znaczenia i formy.
Prezentowane na wystawie realizacje ukazują szerokie możliwości wykorzystania technik plecionkarskich. Powstające z wikliny obiekty sytuują się pomiędzy rzeźbą, formą użytkową i eksperymentem artystycznym. Artyści przekraczają tradycyjne wyobrażenie kosza jako podstawowego wyrobu plecionkarskiego, pokazując materiał zdolny do budowania współczesnych, autonomicznych wypowiedzi artystycznych.
Między tradycją a współczesnością
W twórczości Dobrawy Skoniecznej-Gawlik i Bartosza Gawlika wiklina pozostaje nośnikiem pamięci kulturowej i świadectwem wielowiekowych tradycji rzemieślniczych. Jednocześnie staje się tworzywem otwartym na nowe interpretacje. Ich prace podejmują dialog z dziedzictwem, zachowując szacunek dla dawnych technik, ale równocześnie poszukując nowych środków wyrazu.
Wystawa ukazuje plecionkarstwo jako żywą, stale rozwijającą się dziedzinę sztuki. Pokazuje, że tradycyjne rzemiosło może funkcjonować we współczesnym obiegu artystycznym, zachowując własną tożsamość i związek z naturą.
Twórcy
Dobrawa Skonieczna-Gawlik jest doktorem nauk humanistycznych, absolwentką Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu oraz studiów podyplomowych z zakresu zarządzania ochroną dóbr kultury i konserwacji zabytków. Przez wiele lat związana była z muzealnictwem, pracując między innymi w Muzeum Zagłębia w Będzinie, Muzeum „Górnośląski Park Etnograficzny” w Chorzowie oraz Muzeum Saturn w Czeladzi. Obecnie pełni funkcję Naczelniczki Wydziału Kultury i Promocji Miasta Urzędu Miejskiego w Sosnowcu. Od lat działa również w Ogólnopolskim Stowarzyszeniu Plecionkarzy i Wikliniarzy.
Bartosz Gawlik ukończył Państwowe Liceum Sztuk Plastycznych w Nowym Wiśniczu, Instytut Sztuki Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach oraz studia podyplomowe z zakresu konserwacji zabytków architektury i urbanistyki. W latach 2004–2019 współpracował z instytucjami muzealnymi, między innymi z Muzeum Zagłębia w Będzinie i Muzeum Saturn w Czeladzi. Obecnie pracuje w Wydziale Kultury, Sportu i Turystyki Urzędu Miejskiego w Zabrzu.
Dorobek i osiągnięcia
Artyści są laureatami licznych konkursów i przeglądów plecionkarskich. Wśród ich osiągnięć znajdują się między innymi II miejsce w Ogólnopolskim Konkursie Plecionkarskim im. Jana Bartosiewicza (2017), srebrny medal w Mistrzostwach Polski w Wyplataniu w kategorii „Abstrakcyjna forma dekoracyjna” oraz wyróżnienie w V Światowym Konkursie Plecionkarskim (2023).
W 2025 roku Bartosz Gawlik zdobył tytuł Wicemistrza Polski w kategorii „Abstrakcyjna forma dekoracyjna”, natomiast Dobrawa Skonieczna-Gawlik otrzymała wyróżnienie podczas III Mistrzostw Polski w Wyplataniu w Nowym Tomyślu. W 2026 roku artyści reprezentowali Polskę podczas VI Światowego Festiwalu Wikliny i Plecionkarstwa. Rok wcześniej jako pierwsi przedstawiciele Polski uczestniczyli w XIX International Fair of Traditional Crafts w Bułgarii.
Wystawa stanowi okazję do spojrzenia na plecionkarstwo z nowej perspektywy – jako dziedzinę, która pozostaje zakorzeniona w tradycji, a jednocześnie otwiera się na współczesne formy ekspresji artystycznej.
