archeologia

16.05–20.09.2026 r. Wernisaż o godzinie 18:00.
Kurator / Autor: Katarzyna Sobota-Liwoch
We współpracy z: dr Radosław Liwoch
Konsultant naukowy: dr Bartłomiej Sz. Szmoniewski, OAGiW IAE PAN

Patronat Honorowy: Instytut Archeologii Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie
Mecenas Kultury: El-System Tomasz Łuszczyński, Peak Frost Jan Gańczarczyk

---

Wystawa „Dziedzictwo miecza” w Sosnowcu

Już 16 maja 2026 r. w Pałacu Schoena Muzeum w Sosnowcu zostanie udostępniona ekspozycja czasowa o tytule „Dziedzictwo miecza”. Będzie to oczekiwana od dawna wystawa związana tematycznie z archeologią, historią oraz architekturą okresu średniowiecza i czasów nowożytnych.

Prezentowane zabytki obejmą ponad tysiąc lat historii, od wczesnego średniowiecza po XVII wiek, a będzie ich można zobaczyć niemal tysiąc, do czego przyczyniły się wypożyczenia z siedemnastu instytucji kulturowych i naukowych.

---

Archeologia i historia wojny – główna oś ekspozycji

Na wystawie zostaną zaprezentowane materialne ślady pozostawione przez pokolenia ludzi, których życie było nierozerwalnie związane z wojną. To opowieść o tych, dla których walka była nie tylko obowiązkiem, lecz także istotnym elementem codzienności, a podstawowym narzędziem pozostawał oręż, symbolicznie ujęty w tytule jako miecz.

Poprzez obrazy, zabytki oraz krótkie komentarze ekspozycja przybliża kontekst historyczny i kulturowy prezentowanych obiektów. To dzięki zabytkom ruchomym – broni, elementom uzbrojenia oraz przedmiotom codziennego użytku możliwe stanie się przybliżenie sylwetek ludzi żyjących w średniowieczu i epoce nowożytnej.

---

Od wojów do husarii – przemiany społeczne i militarne

W omawianym czasie zmieniały się zarówno sposoby prowadzenia walki, jak i status oraz rola ludzi z nią związanych. Początkowo byli to wojowie plemienni, następnie drużynnicy książęcy i królewscy, później rycerstwo, aż wreszcie szlachta, wśród której szczególne miejsce zajęli husarze, stanowiący symbol potęgi militarnej Rzeczypospolitej.

---

Zamki i grodziska – przestrzeń obrony i pamięci

Szczególne miejsce ekspozycji zajmują zamki, imponujące swoją skalą i funkcją obronną, oraz ich malownicze ruiny, które do dziś przyciągają uwagę i pobudzają wyobraźnię.

Obok nich zaprezentowano grodziska, mniej efektowne wizualnie, lecz niezwykle istotne dla badań nad wczesnym średniowieczem.

Wystawa „Dziedzictwo miecza” potrwa do 20 września 2026 r.

---

Dostępność:

Zależy nam, aby każdy mógł komfortowo zwiedzić wystawę:

• przy muzeum znajduje się parking
• przed muzeum znajdują się ławki
• wejście do budynku prowadzi przez schody
• szerokość drzwi umożliwia wjazd wózkiem oraz wejście z wózkiem dziecięcym lub psem asystującym
• w budynku dostępna jest winda z sygnalizacją głosową
• na parterze znajdują się toalety dla osób z niepełnosprawnością

Uwaga:
Na terenie muzeum nie ma pętli indukcyjnej, systemu naprowadzającego dla osób niewidomych i słabowidzących ani tłumacza języka migowego.