O lekcji
Lekcja „Sosnowiec – miasto czterech kultur” to autorskie zajęcia edukacyjne przygotowane przez Pałac Schoena – Muzeum w Sosnowcu. Prowadzone przez dr Agatę Muszyńską, łączą opowieść o historii lokalnej z analizą materiałów ikonograficznych ze zbiorów muzeum: oryginalnych pocztówek, fotografii i dokumentów z przełomu XIX i XX wieku.
Uczniowie dowiedzą się, jak dynamiczny rozwój przemysłowy Sosnowca – leżącego na pograniczu trzech cesarstw (Trójkąt Trzech Cesarzy) – przyciągnął do miasta tysiące nowych mieszkańców różnych narodowości i wyznań, tworząc unikalną mozaikę kulturową, która przez dekady kształtowała tożsamość Zagłębia Dąbrowskiego.
Co uczniowie zobaczą, zrobią i wyniosą?
Poznają historię i kontekst:
- Dowiedzą się, czym był Trójkąt Trzech Cesarzy i dlaczego Sosnowiec stał się miastem pogranicza
- Poznają mechanizmy industrializacji i gwałtownego wzrostu demograficznego Sosnowca na przełomie XIX i XX wieku
- Zrozumieją, jak migracja zarobkowa ukształtowała wielokulturowy charakter miasta
Odkryją cztery kultury:
- Katolicy (Polacy): historia robotniczych osiedli, sosnowieckich kościołów i życia codziennego w fabrycznym mieście
- Żydzi: historia gminy żydowskiej, synagogi, szpitala, słynnych rodzin kupieckich i rabinów (m.in. Blumenthal, Oppenheim, Gitler, Rabinowicz), a także tragedia II wojny światowej i Zagłady
- Ewangelicy (Niemcy): historia rodzin przemysłowych – Dietlów, Schoenów, Lamprechtów – ich fabryk, pałaców i kościoła ewangelickiego
- Prawosławni (Rosjanie): obecność administracji carskiej, rosyjska komora celna, sosnowieckie cerkwie
Pracują ze źródłami historycznymi:
- Analizują oryginalne pocztówki i fotografie ze zbiorów Pałacu Schoena
- Poznają cmentarz wielowyznaniowy jako świadectwo wielokulturowości
- Oglądają archiwalne plany fabryk i osiedli robotniczych
Wychodzą z zajęć z refleksją:
- Rozumieją, dlaczego wielokulturowość Sosnowca zanikła po 1945 roku
- Potrafią połączyć historię lokalną z szerszym kontekstem historycznym (zaborów, industrializacji, Holokaustu)
- Mają pogłębioną tożsamość regionalną i szacunek dla różnorodności kulturowej
Informacje praktyczne
SZCZEGÓŁY LEKCJI
▸ Prowadząca: dr Agata Muszyńska
▸ Miejsce: Pałac Schoena Muzeum w Sosnowcu, ul. Chemiczna 12
▸ Poziom: szkoła podstawowa (klasy VI–VIII) i szkoły ponadpodstawowe
▸ Czas trwania: 1 godzina lekcyjna
▸ Liczebność grupy: do 30 osób
▸ Koszt: 150 zł
Powiązanie z podstawą programową
Lekcja wpisuje się w treści kształcenia obowiązującej podstawy programowej MEN dla następujących przedmiotów i etapów edukacyjnych:
Historia – szkoła podstawowa (klasy VI–VIII)
- Dzieje gospodarcze i społeczne ziem polskich pod zaborami – industrializacja, migracje, kształtowanie się społeczeństwa przemysłowego
- Ziemie polskie w XIX i na początku XX w. – specyfika regionu Zagłębia Dąbrowskiego
- II wojna światowa – los ludności żydowskiej na ziemiach polskich, Holocaust
Historia – szkoła ponadpodstawowa
- Gospodarka i społeczeństwo w dobie rewolucji przemysłowej
- Mniejszości narodowe i wyznaniowe na ziemiach polskich w XIX–XX w.
- Zagłada Żydów europejskich – kontekst lokalny i regionalny
Wiedza o regionie / Edukacja regionalna
- Historia małej ojczyzny – Sosnowiec i Zagłębie Dąbrowskie jako przykład wielokulturowego obszaru pogranicza
- Dziedzictwo kulturowe regionu – architektura przemysłowa, cmentarze, przestrzeń miejska jako źródło historyczne
Plastyka / Historia sztuki
- Ikonografia historyczna jako źródło wiedzy – analiza pocztówek i fotografii archiwalnych
- Architektura sakralna różnych wyznań w przestrzeni miejskiej
Uwaga: Podane odniesienia do podstawy programowej mają charakter orientacyjny.
Zarezerwuj lekcję dla swojej klasy
Lekcja „Sosnowiec – miasto czterech kultur” to doskonała okazja, by wyjść poza podręcznik i pokazać uczniom historię, która wydarzyła się tu – w ich mieście. Materiały ikonograficzne ze zbiorów Pałacu Schoena, prezentowane przez specjalistkę z tytułem doktora, gwarantują zajęcia na wysokim poziomie merytorycznym, angażujące i dostosowane do możliwości uczniów.
Skontaktuj się z muzeum, aby zarezerwować termin dla swojej klasy:
- Telefon: 32 363 45 18
- E-mail: promocja@muzeum.org.pl