Sosnowiec

mar

2026

Sosnowiec – miasto czterech kultur

O lekcji

Lekcja „Sosnowiec – miasto czterech kultur” to autorskie zajęcia edukacyjne przygotowane przez Pałac Schoena – Muzeum w Sosnowcu. Prowadzone przez dr Agatę Muszyńską, łączą opowieść o historii lokalnej z analizą materiałów ikonograficznych ze zbiorów muzeum: oryginalnych pocztówek, fotografii i dokumentów z przełomu XIX i XX wieku.

Uczniowie dowiedzą się, jak dynamiczny rozwój przemysłowy Sosnowca – leżącego na pograniczu trzech cesarstw (Trójkąt Trzech Cesarzy) – przyciągnął do miasta tysiące nowych mieszkańców różnych narodowości i wyznań, tworząc unikalną mozaikę kulturową, która przez dekady kształtowała tożsamość Zagłębia Dąbrowskiego.

Co uczniowie zobaczą, zrobią i wyniosą?

Poznają historię i kontekst:

Dowiedzą się, czym był Trójkąt Trzech Cesarzy i dlaczego Sosnowiec stał się miastem pogranicza
Poznają mechanizmy industrializacji i gwałtownego wzrostu demograficznego Sosnowca na przełomie XIX i XX wieku
Zrozumieją, jak migracja zarobkowa ukształtowała wielokulturowy charakter miasta

Odkryją cztery kultury:

Katolicy (Polacy): historia robotniczych osiedli, sosnowieckich kościołów i życia codziennego w fabrycznym mieście
Żydzi: historia gminy żydowskiej, synagogi, szpitala, słynnych rodzin kupieckich i rabinów (m.in. Blumenthal, Oppenheim, Gitler, Rabinowicz), a także tragedia II wojny światowej i Zagłady
Ewangelicy (Niemcy): historia rodzin przemysłowych – Dietlów, Schoenów, Lamprechtów – ich fabryk, pałaców i kościoła ewangelickiego
Prawosławni (Rosjanie): obecność administracji carskiej, rosyjska komora celna, sosnowieckie cerkwie

Pracują ze źródłami historycznymi:

Analizują oryginalne pocztówki i fotografie ze zbiorów Pałacu Schoena
Poznają cmentarz wielowyznaniowy jako świadectwo wielokulturowości
Oglądają archiwalne plany fabryk i osiedli robotniczych

Wychodzą z zajęć z refleksją:

Rozumieją, dlaczego wielokulturowość Sosnowca zanikła po 1945 roku
Potrafią połączyć historię lokalną z szerszym kontekstem historycznym (zaborów, industrializacji, Holokaustu)
Mają pogłębioną tożsamość regionalną i szacunek dla różnorodności kulturowej

Informacje praktyczne

SZCZEGÓŁY LEKCJI

▸ Prowadząca: dr Agata Muszyńska

▸ Miejsce: Pałac Schoena Muzeum w Sosnowcu, ul. Chemiczna 12

▸ Poziom: szkoła podstawowa (klasy VI–VIII) i szkoły ponadpodstawowe

▸ Czas trwania: 1 godzina lekcyjna

▸ Liczebność grupy: do 30 osób

▸ Koszt: 150 zł

Powiązanie z podstawą programową

Lekcja wpisuje się w treści kształcenia obowiązującej podstawy programowej MEN dla następujących przedmiotów i etapów edukacyjnych:

Historia – szkoła podstawowa (klasy VI–VIII)

Dzieje gospodarcze i społeczne ziem polskich pod zaborami – industrializacja, migracje, kształtowanie się społeczeństwa przemysłowego
Ziemie polskie w XIX i na początku XX w. – specyfika regionu Zagłębia Dąbrowskiego
II wojna światowa – los ludności żydowskiej na ziemiach polskich, Holocaust

Historia – szkoła ponadpodstawowa

Gospodarka i społeczeństwo w dobie rewolucji przemysłowej
Mniejszości narodowe i wyznaniowe na ziemiach polskich w XIX–XX w.
Zagłada Żydów europejskich – kontekst lokalny i regionalny

Wiedza o regionie / Edukacja regionalna

Historia małej ojczyzny – Sosnowiec i Zagłębie Dąbrowskie jako przykład wielokulturowego obszaru pogranicza
Dziedzictwo kulturowe regionu – architektura przemysłowa, cmentarze, przestrzeń miejska jako źródło historyczne

Plastyka / Historia sztuki

Ikonografia historyczna jako źródło wiedzy – analiza pocztówek i fotografii archiwalnych
Architektura sakralna różnych wyznań w przestrzeni miejskiej

Uwaga: Podane odniesienia do podstawy programowej mają charakter orientacyjny.

Zarezerwuj lekcję dla swojej klasy

Lekcja „Sosnowiec – miasto czterech kultur” to doskonała okazja, by wyjść poza podręcznik i pokazać uczniom historię, która wydarzyła się tu – w ich mieście. Materiały ikonograficzne ze zbiorów Pałacu Schoena, prezentowane przez specjalistkę z tytułem doktora, gwarantują zajęcia na wysokim poziomie merytorycznym, angażujące i dostosowane do możliwości uczniów.

Skontaktuj się z muzeum, aby zarezerwować termin dla swojej klasy:

Telefon: 32 363 45 18
E-mail: promocja@muzeum.org.pl

mar

2026

Wielkanocna ozdoba – warsztaty

Serdecznie zapraszamy na kolejne warsztaty z trenerką rzemiosła artystycznego i technik dawnych – Joanną Krzysztofik. Tym razem wykonamy wyjątkowe, „malowane” włóczką pisanki (na drewnianym formie, które mogą posłużyć jako urocza ozdoba wielkanocnego stołu lub wiosenny upominek.

Zapraszamy wszystkich miłośników rzemiosła od 12. roku życia. Koszt – 20 zł od uczestnika. Zapewniamy wszystkie potrzebne materiały.

Spotykamy się 22 marca o godzinie 11:00 lub 16:00.

Wejściówki można zakupić w kasie muzeum lub za pośrednictwem poniższego formularza:

sty

2026

Zwiedzanie Pałacu Emmy Schoen – oprowadzanie z przewodnikiem

Uwaga! Informujemy, że bilety na wydarzenie zostały wyprzedane. O kolejnych terminach będziemy informować już wkrótce.

Zapraszamy na zwiedzanie Pałacu Emmy Schoen – dawnej siedziby Sądu Rejonowego, jednego z najbardziej intrygujących budynków historycznych Sosnowca, położonego przy ul. 1 Maja.

Oprowadzanie odbywa się z przewodnikiem, który przybliży historię pałacu, jego dawnych funkcji oraz losów budynku na tle dziejów miasta.

Spotykamy w się w dwie środy podczas ferii zimowych – 18 i 25 lutego o 11:30 i 13:00. Zbiórka w holu Pałacu. Uwaga! Temperatura we wnętrzu budynku jest niska – prosimy o ciepły ubiór.

W okresie wiosennym odbędą się też kolejne oprowadzania, także w godzinach popołudniowych oraz w weekendy. O kolejnych terminach będziemy informować na stronie i w naszych social mediach.

Bilety w cenie 20 zł będą dostępne online, do zakupu za pomocą formularza na tej witrynie. Ze sprzedażą ruszamy w poniedziałek 02.02 od godziny 12:00.

sty

2026

Czary mary i magia miłości – intuicyjne warsztaty tworzenia talizmanów

Informujemy, że pula biletów na warsztaty została już wyczerpana. Zapraszamy na kolejne wydarzenia.

Warsztaty dla par, ale także dla singli. Rozkochać się na nowo, umocnić swoją miłość, zbliżyć się do siebie jeszcze bardziej lub znaleźć miłość – to zapewne jedne z noworocznych postanowień. Spotykamy się w Pałacu Ernsta Schoena przy ulicy Chemicznej 12, 13.02 o godzinie 18:00.

Talizmany, które przygotujemy, oraz rytuały, które przeprowadzimy, mogą nam w tym pomóc. Zanim jednak przejdziemy do praktyki, będzie trochę teorii i odrobina magii. Porozmawiamy o kamieniach, przede wszystkim o tych, które spełnią nasze intencje i będą nas wspierać w 2026 roku.

To nie Ty wybierzesz kamień do stworzenia talizmanu – to kamień znajdzie Ciebie, a pomoże w tym Twoja intuicja!

Wspólnie więc stworzymy talizman, oczyścimy go z negatywnej energii, zaprogramujemy i… podarujemy wybrankowi lub wybrance.

Warsztaty poprowadzi Karolina Kindler-Skowronek – artystka i projektantka, od lat zafascynowana światem kamieni, ich energią oraz wpływem na „fajne życie”.

Bilety w cenie 50 zł dostępne do zakupu poprzez poniższy formularz lub w kasie Muzeum.

gru

2025

Koncert Noworoczny w Pałacu Schoena

3 stycznia 2026 roku o godz. 18.00 Pałac Ernsta Schoena przy ul. Chemicznej 12 w Sosnowcu stanie się przestrzenią spotkania z muzyką kameralną w jej najbardziej klasycznym, a zarazem żywym wydaniu. W historycznych wnętrzach pałacu zabrzmią utwory Mozarta, Mendelssohna, Brucha i Bargiela, wykonane przez kwartet smyczkowy młodego pokolenia.

Wystąpi kwartet smyczkowy w składzie:
Anna Daszyńska – I skrzypce
Helena Koszałka – II skrzypce
Emilia Muszala – altówka
Emilia Janicka – wiolonczela

Artystki reprezentują młode pokolenie muzyków, dla których wspólne muzykowanie jest przestrzenią pasji i konsekwentnej pracy artystycznej. Na co dzień związane są z Orkiestrą Symfoniczną Politechniki Śląskiej, z którą koncertują w całej Polsce. W 2025 roku orkiestra występowała m.in. na scenie NOSPR w Katowicach oraz podczas Festiwalu Orkiestr Akademickich w Łodzi. W planach na 2026 rok znajduje się udział w międzynarodowym festiwalu orkiestr w Wiedniu.

Pogram koncertu:

Woldemar Bargiel – Kwartet smyczkowy nr 1 E-dur (całość)
Max Bruch – Kwartet smyczkowy nr 1 c-moll, część III
Felix Mendelssohn – Kwartet smyczkowy nr 1 Es-dur, część II
Wolfgang Amadeus Mozart – Eine kleine Nachtmusik, część I
Wolfgang Amadeus Mozart – Kwartet smyczkowy nr 14 „Wiosenny” G-dur, część I

Czas – ok. godziny.

Bilety zakupicie poprzez poniższy formularz lub w kasie Muzeum.

gru

2025

Zagłębiowski Czwartek: Monika Kempara – Zamek Sielecki i jego właściciele

Zagłębiowska Mediateka, Instytut Zagłębia Dąbrowskiego oraz Pałac Schoena Muzeum w Sosnowcu zapraszają na ostatnie w tym roku spotkanie w ramach Zagłębiowskich Czwartków.

Zapraszamy do Pałacu Ernsta Schoena przy ulicy Chemicznej 12.

Prelekcję poprowadzi Monika Kempara, która opowie o historii Zamku Sieleckiego – najstarszego obiektu w Sosnowcu. Wykład przybliży zarówno dzieje samej budowli, jak i sylwetki jej właścicieli oraz mieszkańców. To opowieść o miejscu, które od wieków towarzyszy historii miasta i kolejnych pokoleń jego mieszkańców.

Wstęp wolny!

lis

2025

Subiektywne spojrzenia. Tomasz Griessgraber – fotografia

WERNISAŻ 20.11 o 18:00 – wstęp wolny!

Tomasz Griessgraber (ur. 1975) – fotograf, pedagog i dokumentalista. Absolwent Technikum Fotograficznego im. E. Abramowskiego w Katowicach oraz Wydziału Radia i Telewizji im. K. Kieślowskiego Uniwersytetu Śląskiego. Od końca lat 90. uczestniczy w życiu artystycznym Śląska, prezentując swoje prace na wystawach indywidualnych i zbiorowych. W centrum jego zainteresowań pozostaje człowiek – jego duchowość, emocje i relacje z otoczeniem – a także przestrzeń społeczno-kulturowa, w której te relacje się formułują.

Artysta jest laureatem Międzynarodowego Konkursu Fotograficznego „Złota Muszla” (2005), nominowanym do Grand Press Photo (2006) i zdobywcą II nagrody w kategorii „Środowisko” Konkursu Fotografii Prasowej BZ WBK Press Foto (2007). Jego fotografie wielokrotnie prezentowano w ramach konkursu Śląska Fotografia Prasowa organizowanego przez Bibliotekę Śląską.

Od wielu lat Griessgraber dzieli się doświadczeniem jako wykładowca w Technikum Fotograficznym CKZiU w Sosnowcu oraz w Państwowym Liceum Sztuk Plastycznych w Katowicach. Prowadzi warsztaty, pracownie i kursy fotograficzne. Zafascynowany historią medium i dawnymi technikami, chętnie sięga po tradycyjne procesy fotograficzne, traktując je jako formę dialogu z przeszłością.

O wystawie

Wystawa „Subiektywne spojrzenia” jest niewielką prezentacją twórczości Tomasza Griessgrabera, obejmującą wybrane prace z trzech dekad jego działalności. Zgromadzone fotografie ukazują szerokie spektrum tematów, które kształtowały jego sposób patrzenia na świat – od codziennych obserwacji ulicznych i reporterskich notatek z życia kulturalnego po subtelne ujęcia natury.

Ekspozycja prezentuje różnorodność form i środków, po które sięga artysta. Fotografie powstały zarówno w technice cyfrowej, jak i w klasycznej technice srebrowej, do której Griessgraber wraca z konsekwencją i ciekawością. W jego zdjęciach dokument spotyka się z osobistą wrażliwością, a obraz staje się spokojnym dialogiem z rzeczywistością – z chwilami, które często mijają niezauważone.

lis

2025

Koncert z okazji 130. rocznicy urodzin Konstantego Ćwierka — 24 listopada, godz. 18.00

Koncert z okazji 130. rocznicy urodzin Konstantego Ćwierka — 24 listopada, godz. 18.00

W poniedziałek, 24 listopada o godzinie 18.00 zapraszamy do Pałacu Ernsta Schoena przy ulicy Chemicznej 12 na wyjątkowy koncert poświęcony 130. rocznicy urodzin Konstantego Ćwierka – poety, dziennikarza i jednego z najważniejszych twórców związanych z Sosnowcem. Wydarzenie przygotowują wspólnie: Stowarzyszenie Artystyczno-Edukacyjne im. Konstantego Ćwierka w Sosnowcu, Towarzystwo Muzyczne im. Władysława Żeleńskiego oraz Pałac Schoena Muzeum w Sosnowcu.

W programie wieczoru znajdą się utwory chóralne i fortepianowe, a także recytacja utworów poetyckich.

Wystąpią:

Sosnowiecki Chór Katedralny „Lutnia”
Matteo Lattarulo – fortepian
Czesław Gałka – solista Opery Śląskiej w Bytomiu oraz Teatru Wielkiego – Opery Narodowej w Warszawie
Dariusz Niebudek – recytacja wierszy Konstantego Ćwierka
Prowadzenie: Elżbieta Konieczna-Ćwierk

Bilety można zakupić za pośrednictwem poniższego formularza lub w kasie Muzeum.

UWAGA! Kawiarnia i kasa Muzeum będzie nieczynna w dniu imprezy. Zainteresowanych prosimy o zakup biletów do dnia 23.11.

lis

2025

Kino u Ernsta: Wampy i uwodzicielki

Uwaga! Zmiana terminu! Zapraszamy 12.12!

12.12 o 18:00 listopadowym wydaniu „Kina u Ernsta” zapraszamy na wieczór pełen spojrzeń, gestów i cieni. Spotkamy kobiety, które kształtowały wyobraźnię – wampy i flapperki, damy z ekranów i figury kulturowych niepokojów. Tym razem pochylimy się nad tym, jak kino niemie i kobiece wcielenia uwodzenia opowiadały o pożądaniu, emancypacji i iluzji.

Na ekranie pojawią się m.in. Greta Garbo, Mary Pickford, Clara Bow, Louise Brooks i Theda Bara – każda w innej opowieści, każda w innej masce. Ich twarze na srebrnym ekranie do dziś poruszają – choć milczą, mówią więcej, niż można powtórzyć.l

Wieczór poprowadzi dr Daria Więcławek – filmoznawczyni z zamiłowaniem do postaci niejednoznacznych i zapomnianych gestów. Muzykę na żywo jak zwykle zapewni Tomasz Pernal – mistrz nastroju.

Bilety w cenie 25 zł zakupicie w kasie lub za pośrednictwem poniższego formularza:

lis

2025

11.11 w Pałacu Franza Schoena – zwiedzanie z przewodnikiem

Zapraszamy na kolejne zwiedzanie Pałacu Franza Schoena (dawnego sądu) przy ul. 1 Maja 19. Oprowadzą Was Ilona Gajda i Joanna Kunysz, których nie trzeba przedstawiać stałym bywalcom naszych wydarzeń. 🙂

Zaplanowaliśmy dla Was cztery tury zwiedzania: o 11:00, 12:00, 13:00 i 14:00.

Prosimy, pamiętajcie o ciepłym ubraniu – w Pałacu może być jeszcze chłodno.

Bilety w cenie 10 zł zakupicie za pośrednictwem poniższego formularza: