szkoła podstawowa

mar

2026

Jak osada Sosnowice została miastem?

O lekcji

Lekcja „Jak osada Sosnowice została miastem?” to autorskie zajęcia przygotowane przez Pałac Schoena Muzeum w Sosnowcu i prowadzone przez dr Agatę Muszyńską. Opowiada historię błyskawicznego wzrostu miasta – od rozproszonych osad i wsi przez gwałtowną industrializację aż po wielokulturową metropolię z przełomu XIX i XX wieku.

Uczniowie poznają cztery kluczowe siły, które ukształtowały Sosnowiec: budowę kolei żelaznej, uwłaszczenie chłopów, napływ kapitału zagranicznego i dynamiczny rozwój przemysłu. Wszystko ilustrowane pocztówkami, fotografiami i planami z muzealnych zbiorów – materiałami, których nie ma w żadnym podręczniku.

Co uczniowie zobaczą, zrobią i wyniosą?

Poznają genezę miasta

Dowiedzą się, jakie osady i wsie złożyły się na dzisiejszy Sosnowiec – od Starego Sosnowca, przez Pogoń, Sielec i Milowice, po Modrzejów, Niwkę i Maczki
Zrozumieją, dlaczego położenie na pograniczu trzech cesarstw (Trójkąt Trzech Cesarzy) było kluczowe dla rozwoju miasta
Odkryją zawikłane losy administracyjne poszczególnych dzielnic – m.in. przypadek Modrzejowa i Niwki

Prześledzą cztery motory wzrostu

Kolej żelazna: Droga Żelazna Warszawsko-Wiedeńska (1848) i Iwanogrodzko-Dąbrowska (1885) jako warunek industrializacji
Uwłaszczenie chłopów (1861): reforma cara Aleksandra II i jej skutki dla migracji do miast
Przemysłowcy i kapitał zagraniczny: rodziny Renardów, Dietlów, Schoenów i Lamprechtów – ich fabryki, pałace i wpływ na kształt miasta
Rozwój przemysłu: przędzalnie wełny, huty, kopalnie węgla, fabryki chemiczne i kotłów parowych

Zobaczą miasto w liczbach i obrazach

Prześledzą dramatyczny wzrost liczby mieszkańców: od 9 318 w 1886 r. do 118 475 w 1914 r.
Analizują oryginalne pocztówki, fotografie i plany ze zbiorów muzeum – dworce, fabryki, ulice, kościoły
Poznają miasto kontrastów: okazałe pałace przemysłowców obok robotniczych osiedli i prowizorycznej zabudowy

Odkryją wielokulturowy charakter Sosnowca

Dowiedzą się, jak industrializacja przyciągnęła do miasta cztery społeczności: katolików, Żydów, ewangelików i prawosławnych
Zobaczą świadectwa ich obecności: kościoły, synagogi, cerkwie, cmentarze i przestrzeń miejską

Wychodzą z zajęć z refleksją

Rozumieją, że miasto to proces – efekt splotu sił ekonomicznych, politycznych i społecznych
Potrafią czytać przestrzeń miejską jako źródło historyczne
Mają pogłębioną tożsamość regionalną i punkt wyjścia do dalszej pracy z historią lokalną

Informacje praktyczne

SZCZEGÓŁY LEKCJI

▸ Prowadząca: dr Agata Muszyńska

▸ Poziom: szkoła podstawowa (klasy VI–VIII) i szkoły ponadpodstawowe

▸ Czas trwania: 45 minut – 1 godzina (w zależności od zaangażowania grupy)

▸ Miejsce: Pałac Schoena Muzeum w Sosnowcu, ul. Chemiczna 12

▸ Forma: lekcja muzealna z prezentacją multimedialną i analizą źródeł ikonograficznych

▸ Liczba uczestników: jedna klasa szkolna (do 30 osób)

▸ Koszt: 150 zł

Powiązanie z podstawą programową

Lekcja wpisuje się w treści kształcenia obowiązującej podstawy programowej MEN dla następujących przedmiotów i etapów edukacyjnych:

Historia – szkoła podstawowa (klasy VI–VIII)

Ziemie polskie pod zaborami – gospodarka i społeczeństwo w XIX w.; industrializacja i urbanizacja na ziemiach Królestwa Polskiego
Ziemie polskie w dobie rewolucji przemysłowej – rola kolei żelaznej, napływ kapitału, kształtowanie się klasy robotniczej
Reforma uwłaszczeniowa w Królestwie Polskim i jej społeczne skutki

Historia – szkoła ponadpodstawowa

Gospodarka i społeczeństwo w dobie rewolucji przemysłowej – przemiany demograficzne, migracje wewnętrzne, powstawanie nowych ośrodków miejskich
Ziemie polskie pod zaborami w XIX i na początku XX w. – specyfika regionu Zagłębia Dąbrowskiego na tle Królestwa Polskiego
Mniejszości narodowe i wyznaniowe na ziemiach polskich – wielokulturowość obszarów przemysłowych

Wiedza o regionie / Edukacja regionalna

Historia małej ojczyzny – Sosnowiec i Zagłębie Dąbrowskie jako przykład dynamicznego rozwoju przemysłowego
Dziedzictwo kulturowe regionu – architektura przemysłowa, rezydencje fabrykantów, przestrzeń miejska jako źródło historyczne

Zarezerwuj lekcję dla swojej klasy

Lekcja „Jak osada Sosnowice została miastem?” to doskonały sposób na to, by historia lokalna przestała być abstrakcją – uczniowie zobaczą, że ich miasto ma fascynującą przeszłość, której nie znajdą w żadnym ogólnopolskim podręczniku. Oryginalne materiały ikonograficzne, konkretne liczby i opowieść o prawdziwych ludziach sprawiają, że ta lekcja zostaje w pamięci.

Rezerwacja:

Telefon: 32 363 45 18
E-mail: promocja@muzeum.org.pl
Adres: Pałac Schoena – Muzeum w Sosnowcu, ul. Chemiczna 12, Sosnowiec

mar

2026

Sosnowiec – miasto czterech kultur

O lekcji

Lekcja „Sosnowiec – miasto czterech kultur” to autorskie zajęcia edukacyjne przygotowane przez Pałac Schoena – Muzeum w Sosnowcu. Prowadzone przez dr Agatę Muszyńską, łączą opowieść o historii lokalnej z analizą materiałów ikonograficznych ze zbiorów muzeum: oryginalnych pocztówek, fotografii i dokumentów z przełomu XIX i XX wieku.

Uczniowie dowiedzą się, jak dynamiczny rozwój przemysłowy Sosnowca – leżącego na pograniczu trzech cesarstw (Trójkąt Trzech Cesarzy) – przyciągnął do miasta tysiące nowych mieszkańców różnych narodowości i wyznań, tworząc unikalną mozaikę kulturową, która przez dekady kształtowała tożsamość Zagłębia Dąbrowskiego.

Co uczniowie zobaczą, zrobią i wyniosą?

Poznają historię i kontekst:

Dowiedzą się, czym był Trójkąt Trzech Cesarzy i dlaczego Sosnowiec stał się miastem pogranicza
Poznają mechanizmy industrializacji i gwałtownego wzrostu demograficznego Sosnowca na przełomie XIX i XX wieku
Zrozumieją, jak migracja zarobkowa ukształtowała wielokulturowy charakter miasta

Odkryją cztery kultury:

Katolicy (Polacy): historia robotniczych osiedli, sosnowieckich kościołów i życia codziennego w fabrycznym mieście
Żydzi: historia gminy żydowskiej, synagogi, szpitala, słynnych rodzin kupieckich i rabinów (m.in. Blumenthal, Oppenheim, Gitler, Rabinowicz), a także tragedia II wojny światowej i Zagłady
Ewangelicy (Niemcy): historia rodzin przemysłowych – Dietlów, Schoenów, Lamprechtów – ich fabryk, pałaców i kościoła ewangelickiego
Prawosławni (Rosjanie): obecność administracji carskiej, rosyjska komora celna, sosnowieckie cerkwie

Pracują ze źródłami historycznymi:

Analizują oryginalne pocztówki i fotografie ze zbiorów Pałacu Schoena
Poznają cmentarz wielowyznaniowy jako świadectwo wielokulturowości
Oglądają archiwalne plany fabryk i osiedli robotniczych

Wychodzą z zajęć z refleksją:

Rozumieją, dlaczego wielokulturowość Sosnowca zanikła po 1945 roku
Potrafią połączyć historię lokalną z szerszym kontekstem historycznym (zaborów, industrializacji, Holokaustu)
Mają pogłębioną tożsamość regionalną i szacunek dla różnorodności kulturowej

Informacje praktyczne

SZCZEGÓŁY LEKCJI

▸ Prowadząca: dr Agata Muszyńska

▸ Miejsce: Pałac Schoena Muzeum w Sosnowcu, ul. Chemiczna 12

▸ Poziom: szkoła podstawowa (klasy VI–VIII) i szkoły ponadpodstawowe

▸ Czas trwania: 1 godzina lekcyjna

▸ Liczebność grupy: do 30 osób

▸ Koszt: 150 zł

Powiązanie z podstawą programową

Lekcja wpisuje się w treści kształcenia obowiązującej podstawy programowej MEN dla następujących przedmiotów i etapów edukacyjnych:

Historia – szkoła podstawowa (klasy VI–VIII)

Dzieje gospodarcze i społeczne ziem polskich pod zaborami – industrializacja, migracje, kształtowanie się społeczeństwa przemysłowego
Ziemie polskie w XIX i na początku XX w. – specyfika regionu Zagłębia Dąbrowskiego
II wojna światowa – los ludności żydowskiej na ziemiach polskich, Holocaust

Historia – szkoła ponadpodstawowa

Gospodarka i społeczeństwo w dobie rewolucji przemysłowej
Mniejszości narodowe i wyznaniowe na ziemiach polskich w XIX–XX w.
Zagłada Żydów europejskich – kontekst lokalny i regionalny

Wiedza o regionie / Edukacja regionalna

Historia małej ojczyzny – Sosnowiec i Zagłębie Dąbrowskie jako przykład wielokulturowego obszaru pogranicza
Dziedzictwo kulturowe regionu – architektura przemysłowa, cmentarze, przestrzeń miejska jako źródło historyczne

Plastyka / Historia sztuki

Ikonografia historyczna jako źródło wiedzy – analiza pocztówek i fotografii archiwalnych
Architektura sakralna różnych wyznań w przestrzeni miejskiej

Uwaga: Podane odniesienia do podstawy programowej mają charakter orientacyjny.

Zarezerwuj lekcję dla swojej klasy

Lekcja „Sosnowiec – miasto czterech kultur” to doskonała okazja, by wyjść poza podręcznik i pokazać uczniom historię, która wydarzyła się tu – w ich mieście. Materiały ikonograficzne ze zbiorów Pałacu Schoena, prezentowane przez specjalistkę z tytułem doktora, gwarantują zajęcia na wysokim poziomie merytorycznym, angażujące i dostosowane do możliwości uczniów.

Skontaktuj się z muzeum, aby zarezerwować termin dla swojej klasy:

Telefon: 32 363 45 18
E-mail: promocja@muzeum.org.pl

lip

2025

Linoryt – grafika

Warsztaty dla szkół podstawowych (klasy IV–VIII) i ponadpodstawowych

Podczas warsztatów uczniowie poznają jedną z podstawowych technik grafiki warsztatowej – druk wypukły, wykonując czarno-białe odbitki z gotowych matryc linorytniczych.

Zajęcia rozwijają zdolności manualne, uczą planowania pracy i cierpliwego budowania kompozycji. Praca z matrycą uczy także myślenia w lustrzanym odbiciu i uwrażliwia na detal, rytm oraz strukturę powierzchni.

Warsztaty mają na celu nie tylko zapoznanie uczestników z klasyczną techniką graficzną, ale też pokazanie, jak w prosty sposób stworzyć efektowną pracę artystyczną bez użycia koloru.

W programie:

omówienie zasad druku wypukłego i przykłady zastosowań linorytu,
prezentacja matrycy oraz przyborów graficznych,
przygotowanie podłoża do druku,
samodzielne wykonanie jednej lub kilku odbitek.

Dla kogo?

Warsztaty przeznaczone są dla uczniów klas IV–VIII szkoły podstawowej oraz uczniów szkół ponadpodstawowych. Zakres dostosowywany jest do wieku i poziomu grupy.

Informacje praktyczne:

Czas trwania: 1,5 godziny
Liczba uczestników: do 25 osób
Koszt: 200 zł za grupę

Rezerwacja i kontakt:

promocja@muzeum.org.pl
tel. 32 353 45 18

Dlaczego warto?

Zajęcia umożliwiają uczniom kontakt z tradycyjną techniką graficzną, rozwijają koncentrację i zdolność pracy etapowej. Gotowe odbitki mogą być inspiracją do dalszych działań plastycznych lub stanowić gotowe dzieło do zabrania ze sobą.

Powiązanie z podstawą programową

Szkoła podstawowa – klasy IV–VIII:

Plastyka:

Uczeń rozpoznaje techniki plastyczne i samodzielnie wykonuje prace w wybranych technikach graficznych.
Eksperymentuje z różnymi narzędziami i materiałami plastycznymi.
Kształci umiejętność planowania i realizowania działań twórczych.
Rozwija umiejętność analizy formy, rytmu, faktury i światłocienia.

Szkoły ponadpodstawowe:

Plastyka / zajęcia artystyczne / historia sztuki:

Uczeń zna podstawowe techniki graficzne i rozumie ich rolę w kulturze wizualnej.
Wykonuje prace inspirowane poznanymi dziełami i procesami twórczymi.
Rozwija wrażliwość estetyczną, precyzję manualną i umiejętność planowania pracy plastycznej.

lip

2025

Malowanie na bawełnianych torbach

Warsztaty dla szkół podstawowych (klasy IV–VIII) i ponadpodstawowych

Podczas zajęć uczniowie własnoręcznie ozdabiają bawełniane torby, wykorzystując farby do tkanin oraz podstawowe techniki malarskie i graficzne. Efektem ich pracy są unikalne, trwałe torby, łączące funkcję użytkową z indywidualną ekspresją artystyczną.

Warsztaty rozwijają kreatywność, umiejętności manualne i poczucie estetyki. Uczą też praktycznego zastosowania sztuki w codziennym życiu i promują postawy proekologiczne – torby wielokrotnego użytku to alternatywa dla jednorazowych opakowań.

W programie:

wprowadzenie do sztuki użytkowej i projektowania na tkaninie,
nauka pracy z farbami do tekstyliów oraz zasad kompozycji,
projektowanie wzorów i nanoszenie ich na torby,
wykonanie własnej, niepowtarzalnej torby do użytku codziennego.

Dla kogo?

Zajęcia przeznaczone są dla uczniów klas IV–VIII szkoły podstawowej oraz uczniów szkół ponadpodstawowych. Poziom warsztatów dostosowujemy do wieku uczestników.

Informacje praktyczne:

Czas trwania: 1,5 godziny
Liczba uczestników: do 25 osób
Koszt: 300 zł za grupę

Rezerwacja i kontakt:

promocja@muzeum.org.pl
tel. 32 353 45 18

Dlaczego warto?

Zajęcia uczą łączenia estetyki z funkcjonalnością, rozwijają samodzielność twórczą i wrażliwość na otoczenie. Torba stworzona przez uczestnika może towarzyszyć mu na co dzień, przypominając o tym, że sztuka nie musi być zamknięta w ramy.

Powiązanie z podstawą programową

Szkoła podstawowa – klasy IV–VIII:

Plastyka i technika (podstawa programowa, Dz.U. 2017 poz. 356)

Uczeń projektuje i wykonuje formy użytkowe z zachowaniem zasad estetyki i funkcjonalności.
Stosuje różne techniki i narzędzia, w tym malowanie na tkaninie.
Rozumie znaczenie kultury wizualnej w życiu codziennym.
Rozwija wrażliwość estetyczną i poczucie odpowiedzialności za środowisko.

Szkoły ponadpodstawowe (liceum, technikum):

Plastyka / przedmioty artystyczne / edukacja kulturowa

Uczeń tworzy formy plastyczne inspirowane otoczeniem i kulturą wizualną.
Wdraża się do działań twórczych, które mają wymiar praktyczny i użytkowy.
Rozwija indywidualne formy ekspresji artystycznej oraz wrażliwość społeczną (np. postawy proekologiczne).

lip

2025

Magia ruchomych obrazów – sekrety dawnych animacji

Warsztaty dla przedszkoli i klas I–VI szkoły podstawowej

Dzieci odkryją postacie, które pobudzały wyobraźnię widzów już sto lat temu: dinozaura Gertiego, kota Feliksa, pajaca Koko oraz Myszkę Miki, która wyglądała i zachowywała się zupełnie inaczej niż dziś.

Podczas warsztatów uczestnicy dowiedzą się, jak ludzkie oko postrzega ruchome obrazy, poznają podstawy animacji poklatkowej i rotoskopowej, a także obejrzą fragmenty pierwszych filmów animowanych. Zajęcia zakończą się wykonaniem dwóch prostych, efektownych prac plastycznych z pogranicza animacji i iluzji optycznej – taumatropów i agamografów.

W programie:

krótka prezentacja historii animacji i dawnych postaci filmowych,
pokaz wybranych fragmentów klasycznych animacji (m.in. Steamboat Willie, Felix the Cat, Gertie the Dinosaur),
wprowadzenie do zasad percepcji ruchu i działania iluzji optycznych,
część plastyczna: tworzenie taumatrópów i agamografów.

Dla kogo?

Warsztaty przeznaczone są dla grup przedszkolnych oraz uczniów klas I–VI szkoły podstawowej. Zajęcia dostosowujemy do wieku uczestników.

Informacje praktyczne:

Czas trwania: 1,5 godziny
Liczba uczestników: do 25 osób
Koszt: 300 zł za grupę

Rezerwacja i kontakt:

promocja@muzeum.org.pl
tel. 32 353 45 18

Dlaczego warto?

Warsztaty rozwijają wrażliwość estetyczną, wyobraźnię i umiejętność świadomego odbioru obrazów ruchomych. Pokazują dzieciom, że animacja to nie tylko bajki w telewizji, ale fascynująca dziedzina sztuki z bogatą historią.

Powiązanie z podstawą programową

Przedszkole:

Dziecko rozpoznaje i nazywa różne formy ekspresji artystycznej (muzyka, plastyka, teatr, film).
Wyraża swoje emocje i przeżycia w działalności plastycznej i konstrukcyjnej.
Uczestniczy w zajęciach rozwijających wyobraźnię i zainteresowanie światem sztuki.

Szkoła podstawowa – klasy I–III:

Edukacja plastyczna

Uczeń wykonuje proste formy przestrzenne i płaskie z wykorzystaniem poznanych technik.
Obserwuje dzieła kultury i wyciąga z nich inspiracje do własnej twórczości.
Uczeń odczytuje znaki i symbole kultury (obrazy, animacje).
Wyraża swoje wrażenia i rozumienie przekazu za pomocą wypowiedzi ustnej i plastycznej.
Obserwuje świat techniki i mediów, rozumie zjawiska z zakresu percepcji wzrokowej i ruchu.

Szkoła podstawowa – klasy IV–VI:

Uczeń rozróżnia środki wyrazu plastycznego oraz rozumie rolę obrazu w przekazie.
Realizuje własne działania twórcze inspirowane dziełami sztuki wizualnej i filmowej.
Uczeń rozumie podstawy działania mediów i technologii informacyjnych, w tym animacji.
Uczeń poznaje wybrane aspekty dziedzictwa kulturowego XX wieku (m.in. początki kina).
Uczeń analizuje i interpretuje teksty kultury, także filmowe i multimedialne.

lip

2025

Detektywi na tropie

Warsztaty „Detektywi na tropie” to interaktywna przygoda, podczas której uczniowie wcielają się w rolę młodych śledczych. W muzealnej przestrzeni zmienionej w miejsce zbrodni podejmą się rozwikłania zagadki kradzieży cennego obrazu. Wspólnie będą zbierać tropy, analizować dowody, odczytywać ukryte wiadomości i tworzyć portret pamięciowy sprawcy.

Co robimy podczas warsztatów?

Zabawy ruchowe i ćwiczenia pamięci
Tropienie wskazanej osoby – zabawa w śledzenie
Słuchowe rozpoznawanie tajemniczych dźwięków

Analiza miejsca „przestępstwa” i tworzenie planu sytuacyjnego
Tworzenie portretu pamięciowego na podstawie relacji świadka
Rozwiązywanie rebusów, łamigłówek i szyfrów
Zbieranie i zabezpieczanie odcisków palcó

Dla kogo?

Grupy z oddziałów zerowych
Klasy I–III szkoły podstawowej
Klasy IV–VIII szkoły podstawowej

Zajęcia są dostosowane do wieku uczestników – każda grupa otrzymuje zadania o odpowiednim poziomie trudności, tak by zabawa była jednocześnie nauką i przyjemnością.

Informacje praktyczne:

Czas trwania: ok. 75 minut
Maksymalna liczba uczestników: 25 osób
Koszt: 300 zł / grupa
Miejsce: Pałac Schoena Muzeum w Sosnowcu
Kontakt i zapisy: promocja@muzeum.org.pl | tel. 32 353 45 18

Dlaczego warto?

Warsztaty rozwijają pamięć, koncentrację, spostrzegawczość i pracę zespołową.
Uczestnicy uczą się analizować fakty i wyciągać wnioski – w praktyce i z humorem.
Każdy uczestnik bierze udział w zabawie, która pobudza ciekawość i wprowadza w świat logicznego myślenia.

Powiązanie z podstawą programową:

Dla klas 0–III szkoły podstawowej (edukacja wczesnoszkolna):

Obszar rozwijania sprawności umysłowych i umiejętności uczenia się: dzieci ćwiczą pamięć, koncentrację i logiczne myślenie poprzez analizę faktów i rozwiązywanie zagadek.
Obszar umiejętności społecznych: współpracują w grupie, komunikują się, podejmują role i tworzą wspólne rozwiązania.
Obszar ekspresji przez sztukę: wykonują portret pamięciowy, poznają zasady opisu postaci.

Dla klas IV–VIII szkoły podstawowej:

Język polski: tworzenie krótkich form wypowiedzi (opis, list gończy), rozwijanie umiejętności opisu postaci i sytuacji.
Plastyka: wykonanie portretu pamięciowego, obserwacja i odwzorowywanie cech charakterystycznych.
Technika: obserwacja otoczenia, użycie narzędzi pomocniczych (np. latarka UV), praktyczne rozwiązywanie problemów.
Wiedza o społeczeństwie: kształtowanie umiejętności pracy zespołowej, rozumienie roli obywatelskiego zaangażowania, analiza sytuacji społecznych.

lip

2025

Tkanie na kole

Zajęcia „Tkanie na kole” to spotkanie z rzemiosłem, które pobudza wyobraźnię, rozwija zdolności manualne i łączy tradycję z nowoczesnością.

Co będziemy robić?

Uczniowie poznają budowę i zasadę działania prostego warsztatu tkackiego – „koła do tkania”.
Samodzielnie wykonają miniaturowe formy tkane na przygotowanych kołach.
Dowiedzą się, czym różni się splot płócienny od skośnego i jak dobrać kolory oraz faktury.
Nauczą się planowania kompozycji i pracy z materiałem.
Poziom skomplikowania dostosowujemy do wieku i możliwości grupy – od podstawowego tkania po bardziej złożone wzory.

Dla kogo?

Zajęcia dostosowane są do:

klas IV–VIII szkoły podstawowej (edukacja plastyczna, technika, historia sztuki użytkowej),
szkół ponadpodstawowych (liceum/technikum – zajęcia humanistyczne, artystyczne i interdyscyplinarne).

Informacje praktyczne

Czas trwania: ok. 75 minut
Maksymalna liczba uczestników: 25 osób
Koszt: 200 zł za grupę
Kontakt i zapisy: promocja@muzeum.org.pl | tel. 32 353 45 18

Dlaczego warto?

Zajęcia rozwijają kreatywność, precyzję i cierpliwość.
Dają szansę poznania jednego z najstarszych rzemiosł w praktyce.
Budują szacunek dla pracy rękodzielniczej i dziedzictwa kulturowego.
Wspierają integrację grupy i twórczą ekspresję.

Powiązanie z podstawą programową:

Dla szkół podstawowych:

Plastyka – rozwijanie umiejętności tworzenia wypowiedzi plastycznej, stosowania środków wyrazu artystycznego i łączenia form (PP 2023, klasy IV–VIII).
Technika – rozwijanie sprawności manualnej, planowania działań i znajomości materiałów.
Historia – poznanie rzemiosła jako elementu dziedzictwa i historii życia codziennego.

Dla szkół ponadpodstawowych:

Plastyka – rozumienie dzieł sztuki użytkowej, tworzenie własnych prac inspirowanych tradycją.
Historia sztuki – wprowadzenie do technik i materiałów, poznawanie funkcji rzemiosła w różnych epokach.
Edukacja dla dziedzictwa – świadome uczestnictwo w kulturze, rozwijanie postawy szacunku dla tradycji i twórczości ludowej.